Plan podróży: Midi-Pyrenees – Conques

Wieś położona na zboczu doliny, u zbiegu rzek Dourdou i Ouche w średniowieczu stanowiła potężny ośrodek pielgrzymkowy na szlaku św. Jakuba do Composteli („conche” w starofrancuskim oznacza muszlę). Miejscowość zachowała średniowieczną zabudowę z ciasnymi, kamiennymi uliczkami. Założone w VIII wieku przez Dadona, w miejscu kościoła zniszczonego około roku 730 przez Saracenów, opactwo w Conques było od końca IX w. związane z kultem św. męczenniczki z IV wieku – Foi. Relikwie świętej pojawiły się w Conques w roku 866, w wyniku ich pozyskania z opactwa w Agen. Od roku 817 w Conques przyjęto regułę benedyktyńską. W X wieku rozpoczął się ruch pielgrzymkowy do Composteli – opactwo z Conques znalazło się stopniowo na jednej z odnóg szlaku św. Jakuba. Pod koniec X wieku Rajmund, hrabia Rouergue, po zwycięstwie nad muzułmanami i narodzinach dziecka podarował opactwu łup zdobyty na przeciwnikach łącznie ze srebrnym siodłem, z którego mnisi wykonali krzyż. St. Foy (po starofrancusku – wiara) wkrótce stała się patronką rekonkwisty.

Conques – widok ogólny (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conques_-_panorama.jpg)

Sława opactwa w Conques szybko się rozprzestrzeniała. W ukończonej przed rokiem 1020 księdze Liber miraculorum sancte Fidis (Księga cudów św. Foi) Bernard z Angers opisał ówczesne życie Conques jako ważnego ośrodka kultu. W połowie XI wieku z inicjatywy opata Odalryka przystąpiono do budowy nowego, okazałego kościoła, który możemy oglądać do dziś. Jego długość wynosi około 60 metrów, sklepienie nawy wznosi się dość wysoko jak na warunki romańskie, bo 22 metry nad posadzką, wieża nad transeptem osiąda wysokość ponad 26 metrów. W nawie znajdują się grube sklepienia kolebkowe. 212 kolumn posiada zdobione kapitele o różnorodnych motywach – roślinnych, zwierzęcych, symbolicznych, biblijnych, wreszcie przedstawiających żywot patronki pielgrzymów. Sławny tympanon fasady zachodniej przedstawia Sąd Ostateczny – poniżej Chrystusa w majestacie o dusze walczą na wadze archanioł Michał z diabłem, po prawej od Chrystusa znajdują się zbawieni, po lewej – piekło i potępieni torturowani i pochłaniani przez paszczę Lewiatana. Po tej stronie znalazła się i postać w stroju biskupim. Swoje miejsce na tympanonie ma i patronka kościoła – St. Foi.

Tympanon fasady głównej kościoła w Conques (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conques%2CPradelles…_%28oct.et_nov._2012%29_057.JPG)

Pod koniec XI wieku dwaj zakonnicy z Conques zostali biskupami – jeden w Pampelunie, drugi w Barbastro, w Aragonii, której władca Piotr I wkrótce założył klasztor pod wezwaniem św. Foi. W przewodniku pielgrzyma do Santiago de Compostela, jaki sporządził około roku 1140 Aimery Picaud zapisano „Burgundczycy i Niemcy, którzy podróżują drogą do Saint-Jacques du Puy czczą relikwie św. Foi, dziewicy i męczennicy, której święta dusza po obcięciu głowy przez morderców w górskiej miejscowości Agen, została zaniesiona przez chóry anielskie do nieba na kształt gołębicy i ukoronowana laurem nieśmiertelności.” Jak relacjonował dalej Picaud „cenne ciało błogosławionej Foi, dziewicy i męczennicy, zostało ostatecznie pogrzebane z czcią przez chrześcijan w dolinie zwanej powszechnie Conques. Ktoś zbudował nad nim piękną bazylikę, w której na chwałę Bożą, po dziś dzień reguła św. Benedykta jest z wielką pieczołowitością zachowywana; wiele łask spływa na zdrowych i chorych, u drzwi bazyliki wypływa doskonałe źródło, którego walory są jeszcze bardziej cudowne niż da się to opowiedzieć.”

Przed kościołem w Conques (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conques%2CPradelles…_%28oct.et_nov._2012%29_055.JPG)

Apogeum znaczenia opactwa i miejscowości przypada na pełne średniowiecze – wiek XIII. Miasteczko liczyło wówczas około 3000 mieszkańców, posiadało radę, targ, wagę i umocnienia. Wojny i zarazy XIV stulecia spowodowały kryzys i przyspieszyły schyłek średniowiecza. W związku z ograniczeniem ruchu pielgrzymkowego do Compostelipodupadł także miejscowy klasztor.  Podczas rewolucji francuskiej zsekularyzowany kościół, w tym rzeźby, udało zachować się przed zniszczeniem, jednakże popadły w zaniedbanie. Zniszczono budynki klasztorne z XI-XII w. Prace restauracyjne rozpoczęto w roku 1872 z inicjatywy biskupa Rodez Bourreta, zaś do opactwa sprowadzono kanoników regularnych. W l. 1987-1994 wnętrze otrzymało witraże autorstwa miejscowego twórcy Pierre’a Soulages Najcenniejsze obiekty z dawnego skarbca opactwa, sięgające czasów karolińskich, przeniesiono w roku 1911 do muzeum. W rejonie znajduje się również XIV-wieczna rezydencja chateau d’Humieres, gotycki most pielgrzymi z roku 1410, zbudowany na podwalinach wcześniejszej przeprawy.

Absyda kościoła w Conques (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Conques_abbaye_de_ste_foy_001.JPG)

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s