Plan podróży: Burgundia – Autun

Sąd Ostateczny w Beaune od Sądu Ostatecznego w Autun dzieli niecałe 50 kilometrów i 300 lat historii. Jest to oczywiście podróż wstecz, bo katedra św. Łazarza w Autun reprezentuje XII-wieczny styl romański. Jej budowę rozpoczęto około roku 1120 i zakończono w roku 1146, kiedy dokonano przeniesienia do nowego kościoła relikwii św. Łazarza. Późniejszy jest zachodni portyk, XIII-wieczne łęki przyporowe oraz wieże i kaplice boczne, podchodzące z XV i XVI stulecia. Budowla jest typowa dla architektury kluniackiej. Siedmioprzęsłowej nawie głównej towarzyszą pojedyncze nawy boczne zakończone absydami. Prezbiterium otacza ambit. Ostrołuki i sklepienia krzyżowo-żebrowe naw bocznych są typowe dla gotyku, ale całość nawy głównej, transeptu i prezbiterium spina nieco zaostrzone sklepienie kolebkowe.

Portal Sądu Ostatecznego w Autun (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File: Autun_Tympanon-cathedral-judgment-day.jpg)

Oprócz wspomnianego portalu fasady zachodniej z Sądem Ostatecznym na tympanonie autorstwa Gisleberta oraz portalu północnej części transeptu rzeźbę romańską w kościele reprezentują kapitele filarów oraz relikwiarz św. Łazarza. Z Alzacją łączy Autun postać miejscowego biskupa z VII wieku Leodegara, który zginął śmiercią męczeńską z poduszczenia merowińskiego władcy Teoderyka III. Dzieje Autun, dawnego Augustodunum, sięgają jednak czasów rzymskich, czego śladami są pozostałości antycznego teatru, dwie dawne bramy miejskie oraz resztki świątyni Janusa i dawnych umocnień. Świadectwem miejskiej roli w czasach rzymskich jest również długa, bo rozpoczynająca się w 2 połowie III wieku, historia biskupstwa w Autun.

Katedra św. Łazarza w Autun (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cath%C3%A9drale_Autun_02.JPG)

Pierwszym biskupem miasta był męczennik św. Amator, zaś pierwszym znanym miejscowym męczennikiem był św. Symforian, żyjący prawdopodobnie w okresie panowania cesarza Marka Aureliusza (2 poł. II w.) Jego patronat otrzymał pierwszy klasztor w mieście, założony w połowie V wieku przez biskupa Eufroniusza. W roku 725 miasto było świadkiem epokowego wydarzenia – wyznaczającego na kolejne 1250 lat punkt szczytowy muzułmańskiej ekspansji w Europie: najazdu umajadzkiego wodza Anbasy. Wg tradycji , podczas udanego napadu Arabów na miasto obroną dowodził biskup Emilianus, który zginął z rąk najeźdźców. XVIII wiek związał z Autun innego biskupa – karierowicza – Karola de Talleyranda, jednego z czołowych rewolucjonistów i inicjatorów rozprawy z Kościołem.

Dawne umocnienia Autun (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File: Autun_remparts.jpg)

Parę słów należy również poświęcić benedyktyńskiemu opactwu św. Marcina w Autun, ufundowanemu w roku 589 przez merowińską królową Brunhildę oraz ówczesnego biskupa Autun św. Syagriusza na północny-zachód od rzymskiej bramy miasta. Wzniesiono je na miejscu dawnej świątyni pogańskiej, którą według przekazów zniszczył patron Franków – św. Marcin, biskup Tours. Z roku 602 pochodzi dokument skierowany do miejscowego opata – Lupusa przez papieża Grzegorza Wielkiego. Opactwo zyskiwało na znaczeniu – m.in. było miejscem odbywania szeregu średniowiecznych synodów, posiadało też liczne dobra i przeoraty, także poza terenem Burgundii.

Dawny amfiteatr rzymski w Autun (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Théâtre_romain_Autun.JPG)

Opactwa nie ominęły prowadzone wojny – w VIII wieku zostało splądrowane przez Saracenów i Akwitańczyków, w IX wieku przez Normanów, ucierpiało także podczas lokalnych wojen feudalnych po rozpadzie państwa Karola Wielkiego. Zostało odbudowane za rządów Karola Grubego. W tym okresie w opactwie przebywał mnich Bernon, który założył następnie w roku 890 opactwo w Gigny, zaś w roku 910 sławne potem opactwo kluniackie. W roku 910 do opactwa św. Marcina przyłączono wspomniane wcześniej opactwo św. Symforiana. W roku 924 król zachodnich Franków Rudolf I (Raul) burgundzki dokonał na rzecz opactwa zatwierdzenia szeregu nadań. Z kolei z roku 1058 pochodzi bulla papieża Mikołaja II potwierdzająca bezpośrednią zależność opactwa od Rzymu.

Brama rzymska św. Andrzeja (źródło i licencja: https://commons.wikimedia.org/wiki/File: Autun_porte_Saint-Andr%C3%A9.JPG)

W roku 1130 opactwo odwiedził papież Innocenty II przy okazji konsekracji nowej katedry św. Łazarza. W XIII wieku opactwo otrzymało mury obronne. Opactwo ucierpiało w roku 1369, podczas wojny stuletniej, kiedy to Anglicy spalili przedmieścia Autun, w roku czerwcu 1570, w samo święto Piotra i Pawła zostało splądrowane przez oddziały hugenockie admirała de Coligny, obok kosztowności, zniszczono ołtarze i rzeźby. Dopiero po roku 1635 benedyktyńska kongregacja św. Maura doprowadziła do odnowy opactwa i miejscowego życia religijnego, w latach 40-tych XVIII wieku zespół klasztorny został przebudowany w duchu barokowym. Rewolucja francuska wyrzuciła stąd zakonników, zaś w roku 1793 własność rewolucyjnego rządu sprzedano przedsiębiorczemu człowiekowi Filibertowi Poillotowi, który otworzył tu fabrykę zbrojeniową. Ponownie sprzedane zostało potraktowane jako kamieniołom i rozebrane. Obecnie na terenie opactwa znajduje się park im. Robera Schumana oraz cywilne budynki.

Teren dawnego opactwa św. Marcina (źródło i licencja: https://geolocation.ws/v/P/23193429/poratil-abbaye-st-martin/en

SZCZEGÓŁOWE ZDJĘCIE PORTALU W AUTUN

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s