Plan podroży (I) Alzacja – Strasburg

Strasburg to brama do Alzacji, krainy w pełnym średniowieczu należącej do Świętego Cesarstwa Narodu Niemieckiego, którą do Francji przyłączył, korzystając z XVII-wiecznych kłopotów cesarstwa, dopiero Ludwik XIV. Powyższe dzieje widać choćby w nazwie oznaczającej po niemiecku „Miasto Dróg”. I rzeczywiście miasto nad Renem już od czasów rzymskich krzyżówka głównych europejskich traktów, co przynosiło bogactwo, ale i wojny. Osoby nie będące miłośnikami ostatnich zdobyczy paneuropejskiej demokracji przyciąga do Strasburga głównie zbudowana z piaskowcowego kamienia katedra Notre Dame. Wznieśli ją w miejscu, gdzie przełamało się w pół imperium frankijskie Karola Wielkiego, poddani Świętego Cesarstwa Narodu Niemieckiego, ale w duchu gotyku jak najbardziej zachodniofrankońskiego. Nieczuli na powyższe okazali się ikonoklaści rewolucji francuskiej, którzy wspaniałą budowlę zdewastowali. Nie był to pierwszy tego typu incydent w dziejach katedry – w roku 1524 rewolucja protestancka dotarła i do Strasburga. Przejęta przez luterańską radę miejską katedra stała się obiektem dewastacji, która spotkała figury i wyposażenie wnętrza nie odpowiadające wizji świata doktora Marcina. Ów katolicką cześć dla świętych oraz „papistowską” Mszę uważał za bezeceństwa, daleko bardziej groźne niż wysuwane dziś na pierwszy plan odpusty związane z budową bazyliki św. Piotra.

Katedra w Strasburgu – źródło, autor i licencja

Katedra strasburska jest niejako zawieszona pomiędzy stylem romańskim czasów salickich cesarzy a francuskim gotykiem, który dotarł tu na fali architektonicznego trendu szczytu średniowiecza. Rzut budowli odpowiada romańskiemu kościołowi, którego budowę rozpoczęto na tym miejscu za czasów znanego z długoletnich wojen z Chrobrym Henryka II w roku 1015. Przebudowany pod koniec XII stulecia, posiadał typowo romańskie cechy takie jak absyda przylegająca bezpośrednio do transeptu, podłużna krypta czy ośmioboczna wieżyczka na przecięciu transeptu z nawą główną. Na początku XIII wieku w strasburskiej katedrze pojawił się gotyk, przypuszczalnie za sprawą artystów, którzy mieli wcześniej do czynienia z katedrą w Chartres. Podobieństwa można zauważyć, porównując rzeźby portali transeptu Notre-Dame w Chartres oraz rzeźby z węgarów, nisz oraz portali strasburskich z południowej części transeptu, przedstawiających Zaśnięcie i Ukoronowanie Najświętszej Marii Panny, którym towarzyszą przedstawienia Kościoła i Synagogi. W połowie tego samego stulecia do Strasburga zawitał gotyk promienisty (Rayonnant), widoczny w nawie głównej i bocznych. Okna clerestorium, triforium oraz naw bocznych zdobią witraże z tego okresu, ale i późniejsze – XIV-wieczne. Przedstawiają one na poszczególnych poziomach: świętych, rodowód Chrystusowy, sceny z życia n Chrystusa oraz jego Matki (nawa południowa), wreszcie cesarzy (nawa północna). Sama fasada zachodnia została zakończona dopiero w XV stuleciu, choć jej portale przedstawiające dzieciństwo Jezusa, Jego Mękę oraz Sąd Ostateczny ukończono w 2 połowie XIII wieku, zanim pożar wstrzymał budowę katedry. W szczycie fasady znajduje się tron Salomona otoczony przez dwanaście lwów – plemion Izraela, zaś nad całością góruje rzeźba Maryi z Dzieciątkiem. Wewnątrz katedry znajdziemy jeszcze słynny zegar astronomiczny z roku 1843, z wieczystym kalendarzem solarnym i lunarnym oraz ruchomymi figurami Chrystusa i apostołów.

Katedra nocą – źródło, autor i licencja

Po roku 1681 kiedy to wraz przejściem Strasburga we władanie Francji katedra wróciła w ręce katolickie przebudowano prezbiterium, rozbierając m.in. gotyckie lektorium. W czasie rewolucji francuskiej katedrę naturalnie zbezczeszczono. W kwietniu 1794 roku postanowiono rozebrać wieżę katedralną, albowiem godziła strzelającym w niebo cierniem w rewolucyjny ideał równości. Obywatele miasta wzięli się jednak na sposób i w ciągu miesiąca wykonali okazałą metalową rewolucyjną czapkę frygijską, którą zwieńczono wieżę. Duch rewolucji został usatysfakcjonowany. W roku 1870 Prusy wystąpiły jako spadkobierca minionej Rzeszy, z którą niewiele miały wspólnego. Podczas ostrzału miasta został uszkodzony dach katedry. Odbudowano go w stylu neoromańskim. Kolejne zakusy na katedrę miały miejsce podczas II wojny światowej kiedy to „wyzwoliciel” Alzacji Adolf Hitler zamierzył sobie przekształcić kościół w sanktuarium poświęcone narodowi niemieckiemu. Póki co zdemontowano witraże i wywieziono do Niemiec, ale zostały one odnalezione i zwrócone po wojnie Francuzom. W roku 1956 z fundacji Rady Europy w chórze wykonano „europejski” witraż „Strasburska Madonna”, który, obok oświadczenia projektanta – Arsena Heitza, jest naturalnym dowodem na zaczerpnięcie inspiracji projektu europejskiej flagi ze słynnego wersetu z Apokalipsy św. Jana (12,1) o mulier amicta sole – Niewieście obleczonej w słońce, z księżycem pod stopami oraz z wieńcem z gwiazd dwunastu na głowie. Dowodu ponadnaturalnego można doszukiwać się w przyjęciu flagi przez komitet ministrów Rady Europy w święto Niepokalanego Poczęcia Matki Boskiej – 8 grudnia 1955 roku.

Wnętrze katedry – źródło, autor, licencja

Oprócz katedry w Strasburgu warto zwrócić uwagę na wzorowaną na niej gotycką kolegiatę św. Tomasza z XIII i XIV w., zniszczony podczas nalotów alianckich w czasie II wojny światowej romańsko-gotycki kościół Saint-Etienne, a także świadectwo okresu XVI-wieku, kiedy to Strasburg był bazą wypadową protestanckich „reformatorów” – dawny gotycki kościół klasztorny z przełomu XIII i XIV w., z zachowaną kryptą z VII w. oraz romańską XI-wieczną wieżą, przejęty w roku 1524 przez luteran. Z zabytków świeckich uwagę zwraca średniowieczny most Ponts Couverts, a także częściowo drewniane, typowo alzackie domy, zwłaszcza w rejonie dawnej dzielnicy garbarzy i rzeźników, zwanej dziś Petite-France od… francuskiej francy, a ściślej szpitala dla syfilityków, jaki wzniesiono tu w XV wieku.

Ponts Couverts – źródło, autor, licencja

Reklamy

2 comments on “Plan podroży (I) Alzacja – Strasburg

  1. sekulada.com pisze:

    Jestem zachwycony tą stroną 🙂 Idealnie wszystko, co mnie interesuje! Dodatkowo, niedługo wybieram się właśnie do Strasburga 😉

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s