Krótki słownik różnych określeń

1. Kościół z zewnątrz – bryła:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

KOŚCIÓŁ CYSTERSKI W PONTIGNY (BURGUNDIA)

Kościół był zwykle wznoszony na planie krzyża łacińskiego i orientowany. Zatem prezbiterium i absyda znajdują się po wschodniej jego stronie, transept (nawa poprzeczna) na osi północ-południe. Jeżeli kościół miał charakter zakonny do nawy od północy lub południa przylegał klasztor z dziedzińcem wewnętrznym otoczonym krużgankiem (łac. claustrum). Konstrukcję gotyckich świątyń wzmacniały charakterystyczne łęki oporowe jako element przypór przenoszących siły działające na górne partie ścian. Główne wejście (wejścia) do kościoła znajdowało się zwykle na fasadzie zachodniej. Nawy boczne były dwie, czasami, w większych katedrach (np. Bourges) nawet cztery. Mimo kamiennych sklepień kościoły posiadały zwykle dach z drewnianą więźbą, spoczywający na konstrukcji kamiennej bez dodatkowego mocowania.

2. Kościół z zewnątrz – portale

PORTYK KATEDRY W CHARTRES (BEAUNE)

PORTYK KATEDRY W CHARTRES (BEAUNE)

Wejścia do kościołów przybierały niekiedy formę zadaszonych portyków. Nad drzwiami i nadprożem umieszczano półkolisty tympanon z głównym tematem rzeźbiarskim. Otaczały go łuki archiwolt, na których umieszczano tło dla sceny tympanonu np. reliefy aniołów, znaków zodiaku, zwierząt. Drzwi rozdzielał zwykle filar zwany trumeau z kompozycją rzeźbiarską powtarzającą lub uzupełniającą motyw tympanonu. Po obu stronach drzwi w węgarach i wnękach rzeźbiono wydłużone postacie świętych, proroków, królów i uczonych.

3. Kościół wewnątrz – „święte świętych”.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

PREZBITERIUM KOŚCIOŁA W CHARITE (BURGUNDIA)

Obejście prezbiterium zwane ambitem ułatwiało komunikację pielgrzymów, którzy mogli w ten sposób zbliżyć się do relikwii patrona kościoła, zwykle umieszczonych w ołtarzu głównym. Samo prezbiterium było dla zwykłych wiernych niedostępne, jego część od transeptu zajmował chór z miejscami dla zakonników / księży (stalle). Na granicy strefy dla kapłanów znajdowała się belka tęczowa z krucyfiksem lub lektorium (zachowane np. w L’Epine). Absydę otaczały kaplice, często z ołtarzami bocznymi.

4. Kościół wewnątrz – nawa.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

TRANSEPT KATEDRY W ROUEN (NORMANDIA)

 Dolna część nawy głównej przechodziła ostrołukami w nawy boczne, nad którymi znajdowało się otwarte lub ślepe triforium – galeria z kolumienkami. Powyżej, pod samymi sklepieniami występowały okna clerestorium. Kamienne elementy zdobnicze okien i rozet, w które wpasowywano witraże nazywane są maswerkami. Sklepienia naw głównych pojawiały się od 2 połowy XI wieku. W architekturze romańskiej były to zazwyczaj sklepienia kolebkowe, na styku z gotykiem, oparte na kombinacji łuków poprzecznych sklepienia krzyżowe. Gotyk wykształcił dalsze modyfikacje sklepień: krzyżowo-żebrowe, sieciowe i gwiaździste. Nad skrzyżowaniem nawy z transeptem znajdowała się niekiedy wieża z latarnią (np. katedra Rouen). Poniżej głównego kościoła, zazwyczaj jego prezbiterium znajdowała się krypta. Między wejściem a nawą występował czasem przedsionek, który nazywany był narteksem (przy fasadzie frontowej to jest zachodniej) lub kruchtą.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s