Saint-Wandrille

Właściwie są to dwie połączone miejscowości, w dolinie rzeczki stanowiącej dopływ potężnej, niedalekiej Sekwany: Saint-Wandrille i przylegające Rancon. Pierwsza z nich otrzymała miano od zakonnika Wandrille’a, zwanego Wandonem, czy z łacińska Wandregisiliusem, który żył w VII wieku i założył miejscowe opactwo benedyktyńskie. W tym też opactwie zmarł w roku 668. Zanim poczuł w wieku trzydziestu kilku lat powołanie do życia monastycznego i rozdał swój majątek ubogim, był urzędnikiem króla Dagoberta I z dynastii merowińskiej. Wstąpił do klasztoru w Montfaucon, a przed rokiem 635 udał się do Bobbio w północnej Italii. Ponieważ uzyskał tam w swojej ocenie zbyt wielką sławę, aby walczyć z pokusą pychy wyjechał i następne lata spędził w klasztorze w Romainmotier. Jego przyjacielem był św. Ouen (Audoin), biskup Rouen od roku 641. Wandrille przyjął z jego rąk święcenia kapłańskie i w Fontenelle, w lasach nad Sekwaną założył w roku 649 wspomniane opactwo. Jego budowa trwała do śmierci Wandrille’a. Przyjęto w nim regułę św. Kolumbana, potem zastąpioną regułą św. Benedykta. Rozbudowę klasztoru, m.in. o szpital i przytułek dla biednych przeprowadził pod koniec VII opat Ansbert, również później kanonizowany. Opactwo, mając dwóch takich świętych patronów szybko się rozwijało. Posiadało m.in. poliptyk fundacji Karola Wielkiego, słynęło z przepisywania manuskryptów (jednym z miejscowych kopistów pod koniec VIII w. był św. Harduin) oraz pisania ksiąg (opat Ansegisus żyjący w VIII w. był autorem „Kapitularzy frankijskich królów”), a także świątobliwych mężów (św. Condedusa w VII w., św. Wandona, Bagnusa i Fulka – opatów z VIII w., wspomnianego św. Harduina, zm. w 811).

W IX wieku nastąpiły jednak krwawe wydarzenia, które w dłuższej perspektywie miały doprowadzić do tego, że okoliczna kraina została nazwana Normandią. W roku 842 nastąpił pierwszy najazd normański, niszcząc dobra klasztorne – sam kościół i opactwo zachowały się za zapłatą okupu. W roku 862 kolejny najazd doprowadził do zniszczenia klasztoru. Mnisi wraz z relikwiami świętych Wandrillea i Ansberta udali się w rejon Pas-de-Calais, a potem do Boulogne-sur-Mer we Flandrii, Chartres i Gentu. W roku 911 przywódca Normanów Rollon przyjął chrzest, stając się lennikiem zachodniofrankijskiego monarchy – Karola III, zwanego Prostakiem. Jego następcy przystąpili do odbudowy zniszczonych przez przodków klasztorów. W roku 966, hrabia Normandii Ryszard I sprowadził benedyktynów ponownie do Fontenelle, fundując odbudowę opactwa, które odtąd otrzymało miano St.-Wandrille. Opatem był wtedy Maynard. W roku 1012 miejscowy kościół został spalony w wyniku burzy, ponownie w roku 1250. Za każdym razem jednak opactwo odbudowywano, a zgromadzenie rozwijało się na tyle sprawnie, że właśnie mnisi stąd objęli sławetny klasztor na skale Św. Michała na wysepce u wybrzeży Normandii. Wojna stuletnia spowodowała grabież i ponowny exodus mnichów z St. Wandrille, tym razem do Rouen, choć w roku 1420 Henryk V angielski potwierdził przywileje opactwa. Ponownie odbudowane, zostało splądrowane w roku 1562 i spalone cztery lata później przez hugenotów. Wcześniej, w 1 poł. XVI w. wprowadzono w nim zasadę wyboru opata przez króla Francji, co negatywnie wpłynęło na rozwój opactwa. W roku 1631 zawaliła się 75-metrowa wieża dawnego kościoła, górująca nad ruinami opactwa.

Klasztor odbudowano dopiero po roku 1636 (część barokowa kompleksu). Zakon ponownie wyrzucono z klasztoru podczas rewolucji, w roku 1790. Jeden z zakonników Ludwik Franciszek Lebrun (beatyfikowany w roku 1995) zginął za wiarę w roku 1794. Dawny majątek zgromadzenia sprzedano w roku 1792. Kościół potraktowano, podobnie, jak w innych miejscach Francji, jako kamieniołom, resztę budynków wykorzystywano w celach przemysłowych. Zostały one odbudowane w 2 połowie XIX wieku przez Stanislasa Kostkę Stacpoole’a. W roku 1894 powrócili tu benedyktyni – z ośrodka odnowy w Solesmes, z Dom Josephem Pothierem jako przełożonym (jeden z współtwórców renesansu chorału gregoriańskiego). W lipcu roku 1898 został on pierwszym od rewolucji miejscowym opatem. Jednakże trzy lata później benedyktyni zostali ponownie z Saint-Wandrille przez kolejną falę rewolucji wyrzuceni (zakazano wtedy ponownie działalności zakonów i przejęto ich majątki), a od roku 1907 opactwo było letnią rezydencją pewnego belgijskiego pisarza, który w jego murach prowadził miłostkę z kochanką. Zakonnicy powrócili dopiero w roku 1931. W lipcu roku 1940 budynki klasztorne zostały splądrowane przez Niemców, podczas działań wojennych w Normandii, w sierpniu 1944 roku spłonęło natomiast skrzydło zachodnie.

Wobec tak burzliwych dziejów opactwo składa się z różnorodnych budynków, różnych epok. Odbudowana część barokowa (XVII w.) z gotyckimi elementami (zachowany dawny dziedziniec wewnętrzny w stylu „płomienistym”, refektarz) przylega do ruin dawnego kościoła, którego najbardziej okazałą pozostałością jest XIII-wieczny transept. Za nimi stoi prosty, halowy budynek dawnej, XIII-wiecznej stodoły, przeniesionej na obecnej miejsce w latach 1967-70 i adaptowanej do obecnej funkcji. „Nowy” kościół konsekrowano w grudniu roku 1970. Znajdują się tu relikwie św. Wandrille’a przywiezione z Gentu. Za kościołem leżą kaplica Matki Boskiej oraz częściowo drewniane budynki gospodarcze. Na zboczu wzgórza, w lesie ponad opactwem stoi kaplica św. Saturnina, pierwotnie z VII w. W kościele benedyktyńscy mnisi regularnie śpiewają liturgię godzin (godziny wywieszone są na drzwiach wejściowych). W dawnej gotyckiej stajni znajduje się sklepik benedyktyński. Obok produkcji i sprzedaży żywności zakonnicy trudnią się również renowacją dzieł sztuki oraz, w dalekim nawiązaniu do dawnej tradycji, mikrofilmowaniem.

Naprzeciw zespołu klasztornego stoi kościół parafialny św. Michała. Pierwotnie z 1 poł. VIII w., został zniszczony podczas najazdów normańskich. Obecna bryła romańska pochodzi z XI w., w XII w. dodano do niej prezbiterium, a w XIII w. kaplicę Matki Boskiej. W środku znajdziemy dzieła sztuki sakralnej, w tym krzyż z XV w., barokową figurę św. Michała oraz kaplicę Najświętszego Serca fundacji biskupa Stacpoole’a. W Rancon znajduje się natomiast dawny kościół Notre-Dame z XI w., z XVI i XVII-wiecznymi zmianami.

GALERIA

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s