Cluny

Co zostało z opactwa w Cluny?

Widoczny na filmie linkowanym wyżej przygnębiający widok obecny sobie darowaliśmy. Mijając La Charite-sur-Loire patrzyliśmy na zachowany nieco większy kadłubek romańskiego kościoła niż ten w dawnym centrum reformy benedyktyńskiej – opactwie założonym w roku 910, hojnie wspieranym przez królów oraz cesarzy. Opactwo rozkwitło za opata św Odylona, któremu Kościół katolicki zawdzięcza m.in. obchodzenie Dnia Zadusznego – 2 listopada, stając się centrum wielkiej ogólnoeuropejskiej kongregacji. Jak pisał XI-wieczny benedyktyński kronikarz z epoki Rodolfus Glaber (cytat za G. Duby – Czas katedr) „klasztor ten nie ma sobie równego w świecie rzymskim, zwłaszcza jeśli chodzi o wyzwalanie dusz popadłych we władanie demona. Życiodajna ofiara spożywana jest tam tak często, iż nie ma prawie dnia, aby to nieustające zespolenie nie wyrwało jakiejś duszy spod władzy złych duchów. W klasztorze tym, jak sam byłem tego świadkiem, istnieje zwyczaj, możliwy dzięki wielkiej liczbie zakonników, zgodnie z którym msze odprawiane są bez ustanku od pierwszej godziny dnia aż do pory spoczynku; celebrowane są one z taką godnością, taką pobożnością, takim uwielbieniem, iż wydaje się, że to anioły posługują raczej niż ludzie”. To właśnie Glaber jest również autorem określenia doskonale oddającego rozkwit reformy kluniackiej, a z nią sakralnej sztuki romańskiej – „świat otrząsnął się ze swej zgrzybiałości i okrył się wszędzie białym płaszczem kościołów”.

Płaszcz przez wieki mocno postrzępiły rewolucyjne burze. Spojrzenie na plac w Charite, który kiedyś był nawą i oderwaną od korpusu wieżę dzwonnicy, napawa smutkiem. W samym Cluny, w okresie przedrewolucyjnym nawa bazyliki pod wezwaniem Świętego Piotra mierzyła 78 metrów długości, wysokość do sklepienia 29,5 metrów. Rozpoczęcie budowy tzw. trzeciej bazyliki kluniackiej w roku 1089 zawdzięczamy opatowi Hugonowi. W roku 1095 papież Urban II konsekrował prezbiterium, w roku 1131 konsekrowano cały kościół, choć jego budowa (m.in. przedsionka) trwała do roku 1225. Przez wieki rozbrzmiewały tu Msze i śpiew psalmów, zaś opat Hugo kazał przy budowie na kapitelach kolumn prezbiterium przedstawić gregoriańskie neumy. Benedyktynów wyrzucono z Cluny w roku 1790, w roku 1793 dokonano zniszczeń wizerunków. W roku 1798 bazylikę sprzedano z przeznaczeniem na kamieniołom kupcowi z Macon, który musiał używać prochu by rozbić kamienną strukturę. Mimo protestów miejscowej ludności rozbiórkę kontynuowano i zakończono dopiero w roku 1811, kiedy to papież Pius VII siedział w napoleońskiej niewoli. To jak potężny był to kościół, obok linkowanego wyżej materiału, może obrazować również poniższa, XIX-wieczna litografia Emila Sagota ukazująca go od strony prezbiterium:

cluny

Polecam rekonstrukcję pod tym linkiem oraz stronę o zabytkach średniowiecznych, także francuskich.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s