Chalons

Historia. W V wieku upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego pod naporem barbarzyńskich ludów wydawał się przesądzony. W połowie stulecia “bicz Boży” Attyla zebrał Hunów i ruszył na zachód, na rozległe ziemie Galii. Na początku Roku Pańskiego 451 przekroczył Ren i wkrótce znalazł się pod Paryżem (Lutecją), który się obronił, a następnie przez dolinę Loary przedostał się w okolice Aurelianum, dzisiejszego Orleanu, rządzonego przez zależnego od Rzymu króla Alanów Sangibana. W czerwcu rozpoczął oblężenie miasta, licząc że negocjacje z Sangibanem przyniosą wydanie go bez krwawego szturmu. Tymczasem na wieść o najeździe Hunów rzymski wódz Flawiusz Aecjusz zebrał pospiesznie żołnierzy wojsk pomocniczych i wkroczył do Galii, zawierając sojusz z królem Wizygotów Teodorykiem oraz uzyskując wsparcie Sangibana. Sprzymierzone oddziały dotarły pod Aurelianum, gdy Hunowie wkraczali już do miasta, zmuszając ich do odwrotu. Ścigani przez Aecjusza i Teodoryka dotarli 20 czerwca roku 451 na równinę w rejonie dzisiejszego Chalons-en-Champagne, na pola, zwane katalaunijskimi. Podczas ciężkiego boju zginął Teodoryk, a siły rzymsko-wizygockie odniosły znaczne straty, jednakże Attyla został pokonany. Obawiając się zbytniego wzrostu znaczenia Wizygotów Aecjusz nie zdecydował się jednak na ostateczne jego rozbicie, zaś wódz Hunów następną swą wyprawę skierował wprost do Italii, gdzie zatrzymał się dopiero pod samym Rzymem, przy brodzie na rzece Mincio. Stamtąd niespodziewanie wycofał się na północ po rozmowie z papieżem Leonem I, zwanym Wielkim, późniejszym świętym Kościoła, który wyszedł mu naprzeciw w papieskich szatach. Późniejsze Chalons-en-Champagne było zatem pierwszym z miejsc na terenie Francji, gdzie zbrojnie zatrzymano obcy napór na cywilizację chrześcijańską. Kolejnym miały się okazać pola między Poitiers a Tours w roku 732, których bohaterem był Karol Młot i jego frankijscy woje.

Zabytki. W samym Chalons nie znajdziemy jednak reliktów zabudowy z czasów rzymskich. Najstarszym zachowanym kościołem miasta jest położony niedaleko XVIII-wiecznego, neoklasycystycznego ratusza (Hotel de Ville) kościół św. Alpina (biskupa Chalons z V w.), pierwotnie z X w., przebudowany około roku 1170 w stylu gotyckim, z witrażami z XVI stulecia przedstawiającymi m.in. spotkanie patrona z Hunem Attylą. Kościół ów pamięta czasy herezji o charakterze ludowym, która w 1 połowie XI wieku rozprzestrzeniła się na bazie ideologii millenarystycznej oraz manicheizmu w okolicy miasta. Ówczesny biskup miejsca Roger II konsultował się w jej kwestii m.in. z biskupem Liege Waldem, zaś jej treść opisał dziejopis tego ostatniego Anzelm. Z jego dzieła Gesta episcoporum Leodiensis wiemy, że herezja była rozpowszechniana na potajemnych zebraniach i obok elementów manicheizmu, głosiła m.in. zakaz spożywania mięsa i zabijania zwierząt, podważanie instytucji małżeństwa oraz namaszczenie miejscowych guru mocą Ducha Świętego tak, iż stali się mądrzejsi od najtęższych głów teologii w Kościele. Biskup Roger, jak relacjonował Anzelm, chciał przede wszystkim zapobiec rozprzestrzenianiu się herezji. Waldo zalecał cierpliwość i miłosierdzie, wskazując że miecz jest domeną władzy świeckiej (w XII w., m.in. wraz ze wzmocnieniem władzy cesarskiej oraz nasileniem ruchów heretyckich katarów, albigensów i waldensów pojawiła się kara śmierci dla uporczywych heretyków, uważanych z punktu widzenia prawa za ówczesnych zdrajców stanu). Jak pisał: „musimy zawsze pamiętać, że my, nazywani biskupami, nie otrzymujemy wraz ze święceniami miecza władzy świeckiej, i jesteśmy pomazani by nieść życie, nie śmierć. Oczywiście, powinieneś podjąć działania przeciw tym heretykom, wyłączyć ich, jak wiesz, ze wspólnoty katolickiej, ogłaszając publicznie zalecenie proroka: „wyjdź spomiędzy nich i nie dotykaj niczego nieczystego” z ich sekty, albowiem ten kto dotknie nieczystym się stanie.” (Za R. I. Moore: The Birth of Popular Heresy, books.google.com). Zalecano zatem podjęcie środków wyłącznie kanonicznych. W roku 1049 heretycy zostali potępieni przez synod biskupów w niedalekim Reims.

Najcenniejszą budowlą Chalons jest położona na pn. wsch. krańcu starego miasta okazała kolegiata Notre-Dame-en-Vaux, wzniesiona w latach 1157-1217, znane w średniowieczu sanktuarium maryjne, zniszczone podczas rewolucji francuskiej. Budowla, podobnie jak bazylika Saint-Remi w Reims, która, jak przypuszczają znawcy, stanowiła wzór dla kościoła w Chalons (wystarczy porównać wschodnie krużganki by skłonić się do tego poglądu), udanie łączy zachowane elementy romańskie z wczesnym gotykiem. W miejscowym muzeum znajdziemy pozostałości romańskich kolumn z dawnego, zdewastowanego w imię wolności, równości i braterstwa krużganka klasztornego dziedzińca. W samym kościele zachowały się natomiast m.in. gotyckie witraże – jeden z nich, z XVI wieku przedstawia bitwę pod Las Navas de Tolosa z roku 1212. Z XV wieku – okresu gotyku „płomienistego” pochodzi południowy portyk.

Położona na przeciwnym krańcu starego miasta katedra św. Szczepana (St. Etienne) z XII-XIII wieku została konsekrowana w roku 1147 przez pozostającego na wygnaniu z republikańskiego Rzymu papieża Eugeniusza III (kazanie z tej okazji wygłosił św. Bernard z Clairvaux). Z pierwotnej romańskiej budowli wskutek przebudów zachowała się jedynie wieża północna, albowiem w roku 1230 kościół spłonął od uderzenia pioruna. Niezwłocznie podjęto jego odbudowę w stylu gotycki, dostawiono też wieżę po południowej stronie prezbiterium. Katedra, która została zniekształcona XVII-wieczną klasycystyczną przebudową (m.in. zachodnia fasada), zawiera ciekawe witraże z XII-XV wieku,  Oprócz tego w miasteczku, które odwiedziliśmy przejazdem, znaleźliśmy drewniane, malownicze domki przy ulicach, dreptakach i kanałach – przedsmak tego co czekało nas w Troyes.  Darmowy parking można znaleźć np. przy skwerze koło kościoła Saint-Loup (ok. 400 m na wsch. od kolegiaty) – gotyckiej budowli z XIII stulecia, z XIV-wieczną wieżą.

LINKI

KOLEGIATA NOTRE-DAME W MAPPINGGOTHIC.ORG

PANORAMY WNĘTRZA KOLEGIATY

PANORAMA NAWY KOLEGIATY

PANORAMA WNĘTRZA KATEDRY ST. ETIENNE

GALERIA

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s